De accu is het duurste onderdeel van een elektrische auto. De bruikbare capaciteit neemt na verloop van tijd langzaam af, zelfs als er weinig met de auto wordt gereden. Met passend laadgedrag kan deze veroudering weliswaar niet worden voorkomen, maar vaak wel worden vertraagd. Als eenvoudige richtlijn geldt de 20-80%-regel: bij dagelijks gebruik moet de laadtoestand bij voorkeur zelden onder 20 procent komen of langere tijd boven 80 procent blijven.
Doorslaggevend is niet dat de accu af en toe tot 100 procent wordt opgeladen, maar hoe vaak en hoelang deze wordt blootgesteld aan extreme laadtoestanden en hoge temperaturen.
Waarom hoge en lage laadtoestanden de accu belasten
De meeste elektrische auto's hebben lithium-ionaccu's. Bij een zeer hoge laadtoestand neemt de celspanning toe. Als de auto uren- of dagenlang vrijwel volledig opgeladen blijft staan, kan dit de chemische veroudering versnellen. Warmte versterkt dit effect bovendien.
Ook een zeer lage laadtoestand is ongunstig. Het accumanagementsysteem beschermt de accu weliswaar met niet-bruikbare reserves tegen echte diepontlading. Toch moet een auto niet langere tijd met een bijna lege accu worden geparkeerd. Lage laadtoestand plus lange stilstand → groter risico dat nevenverbruikers de beschikbare buffer verder verkleinen.
De 20-80%-regel correct toepassen
Voor doorsnee woon-werkverkeer en dagelijkse ritten volstaat het meestal om de laadlimiet in de auto of thuislader op 70 tot 80 procent in te stellen. Idealiter wordt de accu bijgeladen voordat de laadtoestand regelmatig duidelijk onder 20 procent zakt. Daarbij hoeft niemand elke laadsessie exact bij deze grenzen te beginnen of te beëindigen. Moderne auto's nemen zelf een groot deel van de bescherming voor hun rekening.
| Situatie | Verstandig laadgedrag |
|---|---|
| Normaal dagelijks gebruik | Meestal tussen 20 en 80 procent gebruiken |
| Langere reis | Kort voor vertrek tot 100 procent opladen |
| Enkele weken stilstand | Een gemiddelde laadtoestand kiezen en de aanwijzingen van de fabrikant opvolgen |
| Zeer koud of warm weer | Indien mogelijk aangesloten parkeren en voorconditionering gebruiken |
| LFP-accu | De aanbevolen volledige laadbeurten voor kalibratie uitvoeren volgens de handleiding van de auto |
Wanneer 100 procent prima is
De volledige actieradius mag worden gebruikt. Voor een lange rit is het verstandig om de accu tot 100 procent op te laden. Idealiter eindigt de laadsessie zo kort mogelijk voor vertrek. Veel elektrische auto's bieden daarvoor laadschema's of een programmeerbare vertrektijd. Problematischer dan het volledig opladen zelf is een auto die bij hoge temperaturen meerdere dagen volledig opgeladen blijft staan.
Voor auto's met een lithium-ijzerfosfaataccu, kortweg LFP, kunnen andere aanbevelingen gelden. Sommige fabrikanten adviseren om regelmatig tot 100 procent op te laden, zodat het accumanagementsysteem de laadtoestand betrouwbaar kan bepalen. Daarom is de handleiding van de betreffende auto altijd leidend. De 20-80%-regel mag een voorschrift van de fabrikant niet vervangen.
Laden met wisselstroom of snelladen: wat ontziet de accu het meest?
Langzaam laden met wisselstroom (AC) thuis of op het werk is voor dagelijks gebruik meestal bijzonder gunstig voor de accu. Veelvuldig snelladen met gelijkstroom (DC) kan de accu sterker opwarmen, vooral bij een hoog laadvermogen en ongunstige temperaturen. Moderne accukoelsystemen beperken deze belasting echter. Wie onderweg moet snelladen, hoeft daarom niet bang te zijn voor onmiddellijke schade.
Bij een snellader loont het doorgaans sowieso om slechts tot ongeveer 80 procent op te laden. Daarna verlaagt de auto het laadvermogen aanzienlijk om de cellen te beschermen. Daardoor duren de laatste procenten onevenredig lang. Om de reis te vervolgen, bespaart een eerdere laadstop vaak tijd.
De temperatuur is net zo belangrijk als de laadtoestand
Hoge temperaturen en een volle accu vormen een ongunstige combinatie. In de zomer moet de auto indien mogelijk niet dagenlang met een laadtoestand van 100 procent in de brandende zon staan. Een garage of parkeerplaats in de schaduw helpt. Het actief koelen van het interieur is daarentegen niet hetzelfde als de temperatuurregeling van de accu. Het thermomanagement van de auto bepaalt of en wanneer de accu wordt gekoeld.
Bij kou laadt een accu langzamer en kan deze zwaarder worden belast als hij zonder voorbereiding een hoog laadvermogen moet opnemen. Gebruik daarom vóór een snellaadstop de routeplanning met accuvoorconditionering. Daarmee kan de accu tijdig worden voorverwarmd. Bij veel modellen werkt dit het betrouwbaarst wanneer de laadpaal als bestemming in het ingebouwde navigatiesysteem is geselecteerd.
Praktische routine voor dagelijks gebruik
- Stel in de auto een dagelijkse laadlimiet van 70 of 80 procent in.
- Laad naar behoefte op, in plaats van de accu bewust bijna leeg te rijden.
- Stel vóór langere ritten het laadschema zo in dat 100 procent kort voor vertrek wordt bereikt.
- Kies bij langdurige stilstand een gemiddelde laadtoestand en parkeer de auto niet met een vrijwel lege accu.
- Controleer in de handleiding de specifieke voorschriften voor het accutype, de kalibratie en langdurige stilstand.
Het ontzien van de accu moet praktisch blijven. Wie af en toe onder 20 procent komt, een snellader gebruikt of de volledige capaciteit benut, beschadigt de accu niet automatisch. Een blijvend gematigde routine is belangrijker dan het perfect naleven van afzonderlijke percentages.
