China heeft meer zonne- dan kolenvermogen geïnstalleerd: wat dit betekent voor elektrische auto’s
China is de grootste elektriciteitsmarkt ter wereld en onderstreept dat met de uitbreiding van zijn productiecapaciteit: voor het eerst ligt het geïnstalleerde zonnevermogen net boven het geïnstalleerde kolenvermogen. Er wordt melding gemaakt van 1.288 GW aan zonne-energie tegenover 1.285 GW aan steenkool. Zonne-energie is daarmee goed voor ongeveer 31,5% van de totale geïnstalleerde productiecapaciteit en vormt qua vermogen het grootste blok in het systeem.
De timing is interessant, omdat China tegelijkertijd zijn automarkt in hoog tempo elektrificeert. Meer zonne-energie in het systeem betekent op termijn: meer kilometers met minder CO2 per kWh, mits elektriciteitsnetten, opslag en vraagsturing meegroeien. Voor de DACH-regio — Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland — is dit ook relevant omdat veel in Europa verkochte elektrische auto’s en batterijen direct of indirect uit China komen, inclusief de elektriciteitsmix die aan de productie ten grondslag ligt.
Belangrijk detail: geïnstalleerd vermogen is niet hetzelfde als elektriciteitsproductie
De kop klinkt alsof “zonne-energie steenkool verslaat”, maar dat geldt in eerste instantie alleen voor de geïnstalleerde capaciteit. In de praktijk leveren centrales en hernieuwbare energiebronnen niet voortdurend hun nominale vermogen. Bij zonne-energie ligt de benuttingsgraad doorgaans duidelijk lager dan bij steenkool, omdat de zon niet 24 uur per dag schijnt. Kolencentrales kunnen daarentegen vaak voorspelbaarder en langer op een hogere capaciteit draaien.
China wekt momenteel dan ook nog steeds meer elektriciteit op uit steenkool dan uit zonne-energie. Maar de trend slaat zichtbaar om: in de eerste helft van 2026 waren wind- en zonne-energie samen goed voor 24,6% van de elektriciteitsproductie, terwijl steenkool op 49,7% uitkwam. Dat is een mijlpaal, omdat steenkool daarmee voor het eerst onder de grens van 50% zakt.
Waarom groeit zonne-energie ondanks minder subsidie toch zo snel?
De uitbreiding verloopt al jaren in recordtempo, vooral via grote zonneparken. In 2026 is de groei ten opzichte van het voorgaande jaar weliswaar vertraagd, omdat China gegarandeerde terugleververgoedingen heeft verlaagd of beëindigd en zonne-energie zich sterker op de markt moet bewijzen. Toch wordt er nog altijd volop bijgebouwd, omdat nieuwe zonne-installaties in veel regio’s simpelweg goedkoop te realiseren zijn.
Dat heeft directe gevolgen voor de elektrificatie van het vervoer: hoe goedkoper en schoner de elektriciteit, hoe beter de totale balans van elektrische auto’s wordt, zowel ecologisch als economisch.
Steenkool blijft onderdeel van het systeem, en dat is cruciaal voor de transitie
Ondanks het record voor zonne-energie blijft steenkool in China een dominante speler. Een reden daarvoor zijn bestaande langlopende contracten en de rol van steenkool als “vangnet” voor het elektriciteitsnet. Daardoor kunnen fossiele centrales blijven draaien, zelfs wanneer hernieuwbare energie beschikbaar is, en kan hernieuwbare elektriciteit worden afgeschakeld.
Precies hier komen twee instrumenten in beeld die zowel voor elektrische mobiliteit als voor de stabiliteit van het net belangrijk zijn: opslag en flexibele verbruikers. Batterijopslag, maar ook andere opslagtechnologieën, kan productiepieken van zonne-energie opvangen en de elektriciteit ’s avonds weer afgeven. Elektrische auto’s kunnen op termijn als flexibele belasting helpen als ze worden opgeladen wanneer er veel hernieuwbare elektriciteit op het net beschikbaar is.
Impact in de praktijk: wordt elektrisch rijden in China nu automatisch schoner?
Niet automatisch, maar gemiddeld genomen wel. Meer zonnevermogen betekent in eerste instantie: meer potentiële groene stroom. Of die elektriciteit daadwerkelijk voor het opladen wordt gebruikt, hangt af van het tijdstip, de regio, knelpunten op het net en de beschikbaarheid van opslag. Toch is de trend duidelijk: als het aandeel steenkool in de elektriciteitsproductie daalt, verbetert de klimaatbalans van elke elektrisch gereden kilometer stap voor stap.
In de praktijk is vooral van belang dat wind- en zonne-energie samen al bijna een kwart van de elektriciteitsproductie voor hun rekening nemen en blijven groeien, terwijl het aandeel steenkool afneemt. Dat is het pad waarmee elektrische mobiliteit echt kan worden opgeschaald: niet alleen wat betreft de autoverkoop, maar ook wat betreft de uitstoot.
Europese context: waarom dit voor de DACH-regio van belang is
In Europa wordt vaak gediscussieerd over de vraag: “Hoe groen is de elektrische auto werkelijk?” China laat momenteel een extreem voorbeeld zien van twee parallelle ontwikkelingen: snel stijgende verkopen van elektrische auto’s en tegelijkertijd een enorme uitbreiding van hernieuwbare energiebronnen. Dat is relevant voor de mondiale klimaatvoetafdruk, omdat China zowel bij het elektriciteitsverbruik als bij de CO2-uitstoot een sleutelrol speelt.
En bovendien: de Europese markt voor elektrische auto’s is steeds afhankelijker van mondiale toeleveringsketens voor batterijcellen en onderdelen. Een geleidelijk schoner wordende Chinese elektriciteitsmix kan op middellange termijn ook de CO2-balans van de productie verbeteren, die in veel levenscyclusberekeningen een grote rol speelt.
Wat dit in het algemeen laat zien voor de markt voor elektrische auto’s
Meer elektrische auto’s zijn slechts de helft van het werk; de elektriciteitsmix bepaalt hoe groot het uiteindelijke klimaateffect werkelijk is.
China heeft een punt bereikt waarop de installatiecijfers laten zien dat de infrastructuur voor meer hernieuwbare elektriciteit op grote schaal wordt opgebouwd. Tegelijkertijd blijft het een uitdaging om steenkool in de daadwerkelijke elektriciteitsproductie sneller te verdringen zonder de leveringszekerheid in gevaar te brengen.
Ook voor wie geïnteresseerd is in de concurrentiestrijd rond elektrische mobiliteit, tekent zich hier een duidelijke lijn af: grote markten elektrificeren niet los van hun energiesysteem, maar samen daarmee. Dat tempo wordt ook in Europa steeds meer de maatstaf.
