Bij een elektrische auto bepaalt niet alleen de accucapaciteit de actieradius, het laadgedrag en de levensduur. Ook de celchemie speelt een belangrijke rol. Vooral NCM-accu’s en LFP-accu’s worden veel gebruikt. Beide slaan lithiumionen op, maar verschillen in het materiaal van de positieve elektrode, de zogeheten kathode.
Geen enkele celchemie is per definitie beter: NCM is vooral geschikt voor een grote actieradius bij beperkte inbouwruimte, LFP voor robuuste en duurzame accu’s voor dagelijks gebruik.
Wat betekenen NCM en LFP?
NCM staat voor nikkel, kobalt en mangaan. De verhouding tussen deze metalen kan per generatie cellen verschillen. Een hoger nikkelgehalte maakt doorgaans een hoge energiedichtheid mogelijk, maar stelt hogere eisen aan het celmanagement en de koeling.
LFP staat voor lithium-ijzerfosfaat. Bij deze chemie worden geen nikkel en kobalt in de kathode gebruikt. De stabiele materiaalstructuur maakt de cellen bestand tegen een hoge laadtoestand en thermische belasting. Daar staat tegenover dat LFP-cellen bij hetzelfde gewicht en volume doorgaans minder energie opslaan.
NCM en LFP rechtstreeks vergeleken
| Kenmerk | NCM | LFP |
|---|---|---|
| Energiedichtheid | Hoger, dus meer actieradius bij dezelfde inbouwruimte | Lager, waardoor de accu voor dezelfde hoeveelheid energie groter of zwaarder uitvalt |
| Levensduur | Goed, maar gevoeliger voor langdurig hoge laadtoestanden | Doorgaans beter bestand tegen veel laadcycli en geschikt voor dagelijks gebruik met frequent volledig opladen |
| Gedrag bij kou | Over het algemeen gunstiger | Sterkere beperkingen van het vermogen en de laadsnelheid mogelijk |
| Thermische stabiliteit | Vereist bijzonder zorgvuldig temperatuurmanagement | Chemisch stabieler en minder gevoelig voor thermisch op hol slaan |
| Grondstoffen | Vereist nikkel en meestal kobalt | Gebruikt geen nikkel en kobalt in de kathode |
| Typische toepassing | Voertuigen met een grote actieradius en sterke prestatiegerichtheid | Betaalbare modellen, auto’s voor dagelijks gebruik en wagenparkvoertuigen |
Voor- en nadelen van NCM-accu’s
De hoge energiedichtheid is het belangrijkste voordeel van NCM. Fabrikanten kunnen veel energie onderbrengen in een relatief compact en licht accupakket. Dat is nuttig wanneer een voertuig een grote actieradius moet bieden zonder dat de accu buitensporig groot wordt. Ook bij lage temperaturen presteren NCM-cellen vaak beter dan LFP-cellen.
In het dagelijks gebruik vraagt NCM echter om een bewustere omgang met een hoge laadtoestand. Veel fabrikanten adviseren om de accu voor dagelijkse ritten niet voortdurend op 100 procent te houden. Voor langere ritten mag hij uiteraard volledig worden opgeladen, maar de opgeslagen energie kan dan het beste zo snel mogelijk worden gebruikt. Het concrete laadadvies in de handleiding van het voertuig heeft voorrang.
Nikkel en kobalt stellen bovendien hogere eisen aan toeleveringsketens en grondstoffenwinning. Tegelijkertijd hebben deze metalen bij recycling een relatief hoge economische waarde. Moderne NCM-accu’s kunnen bij goed accu- en temperatuurmanagement eveneens lang meegaan.
Voor- en nadelen van LFP-accu’s
LFP-cellen gelden als robuust, bestand tegen veel laadcycli en thermisch stabiel. Frequent opladen tot een hoge laadtoestand belast ze doorgaans minder zwaar dan NCM-cellen. Sommige fabrikanten adviseren zelfs om regelmatig tot 100 procent op te laden, zodat het accumanagement de laadtoestand betrouwbaar kan bepalen. Ook hier blijft het voorschrift van de fabrikant doorslaggevend.
Het vermijden van nikkel en kobalt kan de materiaalkosten verlagen en bepaalde problemen bij de grondstoffenwinning verminderen. Toch is LFP niet milieuneutraal: ook deze accu’s vereisen onder meer lithium, grafiet, energie en complexe productieprocessen. Recycling is economisch soms lastiger, omdat de kathode minder waardevolle metalen bevat.
Het grootste nadeel is de lagere energiedichtheid. Bij dezelfde capaciteit kan een LFP-pakket meer ruimte innemen en zwaarder zijn. Bij kou neemt bovendien de interne weerstand duidelijk toe. Koude accu → lager laadvermogen en beperktere energieterugwinning. Effectieve accuverwarming en voorconditionering vóór snelladen zijn daarom bijzonder belangrijk.
Welke celchemie past bij welk rijprofiel?
NCM is vaak zinvol als …
- een grote actieradius op de snelweg belangrijk is,
- het gewicht en de benodigde inbouwruimte zo beperkt mogelijk moeten blijven,
- het voertuig regelmatig bij lage temperaturen wordt gebruikt.
LFP is vaak zinvol als …
- de auto voornamelijk dagelijks en op voorspelbare routes wordt gebruikt,
- frequent opladen tot een hoge laadtoestand praktisch is,
- een lange levensduur, robuustheid en een lagere voertuigprijs vooropstaan.
Waar kopers daarnaast op moeten letten
Op basis van alleen de celchemie kan geen definitief oordeel over een accu worden geveld. Koeling, verwarming, accumanagement, celkwaliteit en de bruikbare energiebuffer hebben grote invloed op de levensduur en het laadvermogen. Vóór aankoop zijn de werkelijke winteractieradius, laadcurve, voorconditionering en garantievoorwaarden daarom belangrijker dan één afkorting in het specificatieblad.
Wie dagelijks korte tot middellange afstanden rijdt en gemakkelijk thuis kan laden, heeft met LFP vaak een gebruiksvriendelijke oplossing. Voor een maximale actieradius, een laag accugewicht of frequente lange ritten kan NCM geschikter zijn. Het voertuig als geheel is doorslaggevend, niet alleen de chemie van de cellen.
