Tesla-voertuigen kunnen hun buitencamera’s zowel tijdens het rijden als dashcam gebruiken als in geparkeerde toestand via de bewakingsmodus. Technisch is dat praktisch, maar juridisch gelden in Duitsland strikte grenzen. Doorslaggevend zijn het doel van de opname, de bewaartermijn, het vastgelegde gebied en de vraag of personen of kentekens herkenbaar zijn.
Een opname kan door een rechter als bewijs worden toegelaten en toch in strijd met de privacywetgeving zijn gemaakt.
Vergelijking tussen dashcam en bewakingsmodus
| Functie | Gebruikelijk doel | Juridische beoordeling |
|---|---|---|
| Dashcam tijdens het rijden | Een ongeval of gevaarlijke situatie vastleggen | Eerder aanvaardbaar bij korte, aan een concrete gebeurtenis gekoppelde opslag |
| Bewakingsmodus tijdens het parkeren | Vandalisme, parkeerschade of een poging tot diefstal vastleggen | Problematischer wanneer openbare ruimten permanent worden bewaakt |
| Toegang op afstand tot camera’s | De omgeving van het voertuig controleren | Ook alleen kijken kan als verwerking van persoonsgegevens gelden |
Waarom de AVG een rol speelt
Zodra de camera’s de openbare weg, trottoirs, percelen van buren of andere personen vastleggen, geldt de uitzondering voor zuiver huishoudelijk gebruik doorgaans niet meer. Beelden van herkenbare personen en vaak ook kentekens zijn persoonsgegevens. De voertuigeigenaar of gebruiker van de camerafunctie kan daardoor verantwoordelijk zijn volgens de privacywetgeving.
Als rechtsgrond komt meestal het gerechtvaardigd belang op grond van artikel 6, lid 1, onder f, van de AVG in aanmerking. Het belang om een ongeval op te helderen of concreet vandalisme vast te leggen kan legitiem zijn. Dit moet echter worden afgewogen tegen de rechten van de gefilmde personen. Grootschalige preventieve opslag volgens het motto „misschien gebeurt er ooit iets” is moeilijker te rechtvaardigen.
Daarnaast gelden informatieverplichtingen. Betrokkenen moeten in beginsel kunnen zien wie filmt, met welk doel en hoelang de gegevens worden bewaard. Een waarschuwingssticker kan de transparantie verbeteren, maar maakt een buitenproportionele opname niet automatisch rechtmatig.
Wanneer dashcambeelden eerder aanvaardbaar zijn
Privacyvriendelijker is een technische inrichting waarbij doorlopende beelden slechts kort in een tijdelijke buffer blijven staan en voortdurend worden overschreven. Pas bij een concrete gebeurtenis, zoals krachtig remmen, een botsing of een handmatige opslagopdracht, zou de relevante opname permanent moeten worden opgeslagen. Korte ringbuffer → minder persoonsgegevens zonder concrete aanleiding.
Problematisch zijn daarentegen lange ritten die volledig worden opgeslagen en systematische opnamen van bepaalde personen, voertuigen of locaties. Ook het uit nieuwsgierigheid handmatig opslaan van willekeurige verkeerssituaties past niet bij het doel van bewijsvergaring.
Waarom de bewakingsmodus gevoeliger ligt
Wanneer de Tesla geparkeerd staat, kan de bewakingsmodus bewegingen rondom het voertuig herkennen en videofragmenten opslaan. Op een openbaar toegankelijke parkeerplaats kunnen daarbij talrijke niet-betrokken personen worden vastgelegd. Hoe langer de auto daar staat en hoe groter het bewaakte gebied is, des te zwaarder de inbreuk weegt.
Een concreet risico kan de belangenafweging veranderen, bijvoorbeeld wanneer het voertuig herhaaldelijk is beschadigd. Toch moet de bewaking ruimtelijk en in tijd beperkt blijven tot wat noodzakelijk is. Wie regelmatig hetzelfde trottoir, dezelfde ingang of het perceel van de buren filmt, riskeert klachten, privacyrechtelijke maatregelen en in sommige gevallen schadeclaims.
Eerder aanvaardbaar
- Opslag naar aanleiding van een concrete gebeurtenis rond een ongeval of beschadiging
- Korte bewaartermijn en snelle beoordeling van relevante videofragmenten
- Beperkt camerabereik zonder gerichte bewaking van derden
Eerder problematisch
- Permanente opslag van beelden van de openbare ruimte
- Regelmatige bewaking van buren, werknemers of voorbijgangers
- Publicatie van ongecensureerde beelden op internet
Mogen Tesla-video’s als bewijs worden gebruikt?
Het Bundesgerichtshof, de hoogste Duitse rechter in civiele en strafzaken, heeft bepaald dat dashcambeelden die in strijd met de privacywetgeving zijn gemaakt, na een belangenafweging toch als bewijs in een civiele procedure kunnen worden toegelaten. Daaruit volgt echter geen algemene toestemming om permanent te filmen. De toelaatbaarheid als bewijs en een overtreding van de privacywetgeving zijn afzonderlijke kwesties.
Bij een ongeval of strafbaar feit moet het relevante originele videofragment worden veiliggesteld en ongewijzigd worden bewaard. Een kopie kan aan de politie, verzekeraar of juridisch adviseur worden verstrekt. Niet-benodigde opnamen moeten zo snel mogelijk worden gewist.
Vijf praktische stappen voor Tesla-bestuurders
- Controleer in het voertuigmenu wanneer videofragmenten worden opgeslagen en welke camerafuncties actief zijn.
- Gebruik indien mogelijk opslag naar aanleiding van een concrete gebeurtenis in plaats van lange opnamen zonder aanleiding.
- Schakel de bewakingsmodus doelgericht in en vermijd onnodige bewaking van openbare ruimten.
- Sla na een incident alleen de relevante periode op en wis videofragmenten die niet van belang zijn.
- Publiceer opnamen alleen na zorgvuldige controle en maak gezichten en kentekens onherkenbaar.
Geluidsopnamen en publicaties
Als een camera of aanvullend accessoire gesprekken opneemt, ontstaan er extra risico’s. Het zonder toestemming opnemen van niet-openbaar gesproken woorden kan volgens § 201 van het Duitse Wetboek van Strafrecht strafbaar zijn. Geluid moet daarom uitgeschakeld blijven als het voor het beoogde doel niet noodzakelijk is.
Een opname voor bewijsdoeleinden is bovendien niet hetzelfde als de publicatie ervan. Het uploaden naar sociale netwerken kan persoonlijkheidsrechten en privacy schenden. Bij een concreet geschil is juridisch advies raadzaam, omdat de toelaatbaarheid altijd afhangt van de omstandigheden van het individuele geval.
