Nieuwe fabriek moet zonnepanelen vrijwel volledig recyclen
Afgedankte zonnepanelen zijn geen gewoon elektronisch afval. Naast glas en aluminium bevatten ze kleinere hoeveelheden waardevolle grondstoffen zoals zilver, koper en silicium, waarvan de zuivere terugwinning technisch aanzienlijk complexer is.
Precies daarop richt zich een nieuwe recyclingfabriek in de Amerikaanse staat Texas. De fabriek moet in het derde kwartaal van 2027 buiten Dallas worden geopend en volgens de exploitant tot 96% van de materialen van een zonnepaneel terugwinnen.
| Kerncijfer | Geplande waarde |
|---|---|
| Start productie | Derde kwartaal van 2027 |
| Locatie | Regio Dallas, Texas |
| Oppervlakte | Ongeveer 4 hectare |
| Verwerking | Eén zonnepaneel per minuut |
| Terugwinning van materialen | Tot 96% |
| Belangrijke grondstoffen | Zilver, koper, silicium, aluminium en glas |
De cruciale stap komt na de demontage
Veel bestaande recyclingmethoden richten zich vooral op aluminium frames en glas. Deze materialen vormen een groot deel van het gewicht, maar zijn naar verhouding minder waardevol dan de dunne geleidende banen van zilver of het silicium in de zonnecellen.
De geplande fabriek moet daarom niet alleen onderdelen van elkaar scheiden. De teruggewonnen stoffen moeten worden gereinigd en zodanig verwerkt dat ze rechtstreeks kunnen worden verkocht aan bedrijven in de zonne-energiesector, elektronicaproductie of energietechniek.
Niet alleen het recyclingpercentage is doorslaggevend, maar ook de vraag of de teruggewonnen materialen opnieuw een industrieel bruikbare kwaliteit bereiken.
Volgens de exploitant zou daarvoor geen verdere verwerking in smelterijen overzee nodig zijn. Daardoor zouden zowel de grondstoffen als een groter deel van de toegevoegde waarde in de VS blijven. Omdat het om een bedrijfseigen procedé gaat, moeten het werkelijke energieverbruik, de kosten en de haalbare materiaalkwaliteit zich echter nog bewijzen tijdens langdurig commercieel gebruik.
Waarom hoogwaardige recycling van zonnepanelen tot nu toe duur is
Een fotovoltaïsch paneel bestaat uit lagen die stevig met elkaar zijn verbonden. Glas, kunststoffolies, zonnecellen, geleidende banen en materialen aan de achterzijde moeten van elkaar worden gescheiden zonder de waardevolle bestanddelen sterk te verontreinigen.
Vooral zilver en koper zijn slechts in kleine hoeveelheden aanwezig. Voor de terugwinning ervan zijn extra mechanische, thermische of chemische processtappen nodig. Dat drijft de kosten op en kan ertoe leiden dat storten in delen van de VS tot nu toe goedkoper is dan volledige recycling.
Een hoge opbrengst bij verwerking op industriële schaal kan die rekensom veranderen: meer verkoopbare grondstoffen → lagere nettokosten per verwerkt paneel. Tegelijkertijd neemt de behoefte aan nieuw gewonnen materialen af, wat de milieubalans van toekomstige zonne-energie-installaties kan verbeteren.
De grote golf oude zonnepanelen moet nog komen
Momenteel bevindt het overgrote deel van de wereldwijd geïnstalleerde zonnetechnologie zich nog aan het begin van zijn levensduur. Ongeveer 70% van alle zonne-energieprojecten wereldwijd is pas sinds 2019 geïnstalleerd. Moderne panelen blijven doorgaans 25 tot 35 jaar in gebruik.
Toch neemt de hoeveelheid afgedankte panelen nu al toe. Schade door noodweer, installatiefouten en de voortijdige vervanging van oudere installaties door krachtigere technologie zorgen ervoor dat niet elk paneel het theoretische einde van zijn levensduur bereikt.
De exploitant van de geplande fabriek zegt via bestaande activiteiten voor demontage, wederverkoop en recycling al meer dan één miljoen zonnepanelen van de stortplaats te hebben gered. De fabriek in Texas moet nu het begin vormen van een groter netwerk. Binnen vier jaar zijn nog vier Amerikaanse locaties en investeringen van ongeveer 100 miljoen Amerikaanse dollar gepland; concrete locaties zijn nog niet bekendgemaakt.
Wat het project betekent voor Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland
De regelgeving in de DACH-regio — Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland — verschilt aanzienlijk van die in Texas. Duitsland en Oostenrijk hebben fotovoltaïsche panelen opgenomen in hun nationale regels voor afgedankte elektrische en elektronische apparatuur. Zwitserland heeft eigen structuren voor inzameling en verwerking.
Daardoor is de georganiseerde inzameling hier steviger verankerd. De technische uitdaging blijft echter hetzelfde: alleen glas en aluminium terugwinnen is op lange termijn niet voldoende. Naarmate de hoeveelheden toenemen, worden procedés belangrijker die ook zilver, koper en silicium rendabel en met een hoge zuiverheid terugwinnen.
Het Texaanse project is daarom ook interessant voor Europa. Als de fabriek de aangekondigde verwerkingscapaciteit en het terugwinningspercentage in de praktijk haalt, kan ze laten zien hoe de recycling van zonnepanelen zich van afvalverwerking tot een relevante bron van grondstoffen kan ontwikkelen.
